Đau cổ vai gáy là một trong những triệu chứng phổ biến nhất trong xã hội hiện đại, thường bị đánh đồng với tình trạng căng cơ do ngồi sai tư thế hoặc thoái hóa cột sống cổ. Tuy nhiên, đằng sau những cơn đau dai dẳng uống thuốc hoài không đỡ có thể là một cái bẫy bệnh lý nguy hiểm mang tên: Hội chứng lối thoát lồng ngực (Thoracic Outlet Syndrome – TOS).
Gần đây, y học ghi nhận trường hợp một bệnh nhân nữ 54 tuổi (ngụ tại TP.HCM) bị hành hạ bởi những cơn đau cổ vai gáy suốt một tháng ròng. Dù đã tự ý điều trị bằng nhiều loại thuốc giảm đau, kháng viêm nhưng bệnh tình không hề thuyên giảm. Chỉ đến khi thăm khám chuyên khoa sâu, các bác sĩ mới phát hiện ra toàn bộ hệ thống mạch máu và thần kinh vùng cổ vai của bệnh nhân đang bị chèn ép nghiêm trọng do cấu trúc lối thoát lồng ngực bị thu hẹp.
Bản chất của “kẻ mạo danh” nguy hiểm
Lối thoát lồng ngực là không gian hẹp nằm giữa xương đòn (xương quai xanh) và xương sườn đầu tiên. Đây là “con đường độc đạo” chứa các bó mạch máu lớn (động mạch, tĩnh mạch dưới đòn) và đám rối thần kinh cánh tay đi từ cổ xuống tay.
Khi không gian này bị thu hẹp do các bất thường về giải phẫu (như có xương sườn cổ bẩm sinh, dải xơ bất thường) hoặc do các nhóm cơ vùng cổ vai bị xơ hóa, phì đại, nó sẽ trực tiếp bóp nghẹt các cấu trúc nhạy cảm bên trong.
“Sự nguy hiểm của hội chứng lối thoát lồng ngực nằm ở chỗ nó rất dễ bị chẩn đoán nhầm thành thoát vị đĩa đệm cổ hoặc đau cơ thông thường. Người bệnh thường tự mua thuốc giảm đau uống, điều này chỉ giải quyết phần ngọn lâm sàng mà hoàn toàn bất lực trước nguyên nhân cơ học cốt lõi là sự chèn ép mạch máu thực thể.”
Những ai nằm trong “tầm ngắm” của bệnh lý này?
Hội chứng lối thoát lồng ngực không loại trừ một ai, nhưng đặc biệt phổ biến ở các nhóm đối tượng sau:
- Nhân viên văn phòng: Việc ngồi làm việc liên tục trước máy tính, đầu hướng về phía trước và vai sụp xuống làm thay đổi cấu trúc cơ học vùng ngực và cổ, gián tiếp thu hẹp lối thoát lồng ngực.
- Người lao động nặng và vận động viên: Những người thường xuyên phải thực hiện các động tác giơ tay quá đầu (như thợ sơn, công nhân bốc vác, vận động viên bóng ném, bơi lội) dễ khiến các nhóm cơ vùng cổ vai bị quá tải, sưng viêm và xơ hóa.
- Người có dị dạng bẩm sinh: Khoảng 1% dân số sinh ra có xương sườn cổ thừa (xương sườn thứ 8 bất thường) trực tiếp chèn ép vào đám rối thần kinh.
Hệ lụy từ thói quen “đau đâu uống đó” của người Việt
Tại Việt Nam, thói quen tự kê đơn và lạm dụng thuốc giảm đau khi bị đau nhức xương khớp đã trở thành một vấn nạn. Đối với hội chứng lối thoát lồng ngực, việc lạm dụng thuốc kháng viêm giảm đau kéo dài không chỉ gây viêm loét dạ dày, suy gan, suy thận mà còn làm lu mờ triệu chứng cảnh báo.
Nếu không được giải phóng chèn ép kịp thời, mạch máu bị tắc nghẽn lâu ngày có thể dẫn đến hình thành cục máu đông (huyết khối), gây thiếu máu nuôi dưỡng chi thể, dẫn đến tê bì, yếu liệt tay, thậm chí hoại tử các đầu ngón tay. Việc chèn ép thần kinh kéo dài cũng gây teo cơ gò ngón cái và mất chức năng vận động linh hoạt của bàn tay.
Nguồn: https://vnexpress.net/mach-mau-bi-chen-ep-gay-dau-co-vai-5095670.html
