Vụ việc Công an tỉnh Đồng Nai triệt phá đường dây sản xuất, bán khô bò giả từ thịt trâu đông lạnh nhập khẩu quy mô lớn không đơn thuần là một vụ vi phạm an toàn thực phẩm thông thường. Nó phản ánh một thực trạng đáng báo động về công nghệ gian lận thương mại hiện đại: sự kết hợp tinh vi giữa kẽ hở pháp lý trong dán nhãn sản phẩm và sức mạnh lan tỏa của livestream trên các sàn thương mại điện tử.
‘Bình mới rượu cũ’: Chiêu trò lách luật tinh vi bằng nhãn mác mập mờ
Để hợp thức hóa hành vi gian lận, Lê Văn Tình – Giám đốc Công ty TNHH Trần Lê Foods – đã dựng lên một kịch bản hoàn hảo. Công ty này được cấp phép đầy đủ, có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và bản tự công bố sản phẩm cho các mặt hàng mang tên chung chung như “Thịt sấy khô”.
Tuy nhiên, đằng sau cái tên mập mờ “Thịt sấy khô” là việc nhập khẩu 130 tấn thịt trâu đông lạnh từ Ấn Độ với giá rẻ (tổng trị giá gần 17,7 tỷ đồng). Từ nguồn nguyên liệu này, doanh nghiệp đã “phù phép” thành 65 tấn sản phẩm bằng hương liệu, phụ gia để giả làm “thịt khô bò” rồi bán ra thị trường với giá trung bình 330.000 đồng/kg, thu lợi bất chính hàng chục tỷ đồng.
Việc sử dụng tên nhãn “Thịt sấy khô” trên hồ sơ pháp lý nhưng lại quảng cáo, phân phối đến tay người tiêu dùng dưới tên “khô bò” là một hành vi cố ý lách luật vô cùng tinh vi, nhằm đối phó trực tiếp với các đợt hậu kiểm của cơ quan chức năng.
Livestream bán hàng: Khi lòng tin bị ‘bẫy’ trên không gian mạng
Một trong những mắt xích quan trọng giúp đường dây này tiêu thụ trót lọt lượng hàng khổng lồ chính là Nguyễn Thị Thúy – chủ hộ kinh doanh Mộc Food Biên Hòa. Thúy biết rõ nguồn gốc sản phẩm là thịt trâu giả bò nhưng vẫn quảng cáo rầm rộ thông qua hình thức livestream trực tiếp trên các nền tảng lớn như TikTok Shop và Shopee.
Việc ứng dụng livestream để chốt đơn hàng loạt đang trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho thực phẩm bẩn, thực phẩm giả hành hoành. Sức hút từ những lời quảng cáo đường mật, kết hợp với hiệu ứng đám đông và các chương trình giảm giá sâu trong phòng livestream đã làm mờ đi lý trí của người tiêu dùng. Họ dễ dàng xuống tiền mua những sản phẩm kém chất lượng mà không hề có sự kiểm chứng hay nghi ngờ.
Đáng nói hơn, hộ kinh doanh của Thúy thậm chí còn chưa được cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm và không có bản tự công bố sản phẩm, nhưng vẫn hoạt động công khai và thu hút lượng tương tác khổng lồ trên mạng xã hội.
Lỗ hổng trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử
Sự việc này đặt ra câu hỏi lớn về trách nhiệm kiểm soát chất lượng hàng hóa của các sàn thương mại điện tử lớn hiện nay. Dù các nền tảng luôn tuyên bố có quy trình kiểm duyệt nghiêm ngặt, thực tế họ chỉ kiểm tra hồ sơ giấy tờ đầu vào do người bán cung cấp (vốn đã được các đối tượng lách luật bằng tên gọi khác).
Khi sản phẩm được giao dịch qua livestream, việc kiểm soát nội dung quảng cáo thực tế và chất lượng bên trong gói hàng gần như bị bỏ ngỏ. Điều này không chỉ gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe và túi tiền của người tiêu dùng, mà còn trực tiếp bóp nghẹt các doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm uy tín, làm lành mạnh hóa thị trường bị ảnh hưởng nặng nề.
