Dòng dầu Nga đang ồ ạt đổ về châu Á, với Đông Nam Á là điểm đến lớn nhất trong tháng 3, khi eo biển Hormuz đang bóp nghẹt nguồn cung.
Châu Á được dự báo sẽ nhập khẩu lượng dầu nhiên liệu từ Nga cao nhất mọi thời đại trong tháng 3, khi các gián đoạn tại Trung Đông buộc thị trường phải xoay trục nhanh chóng.
Dữ liệu vận tải biển cho thấy, dòng chảy này tăng vọt ngay sau khi Mỹ nới lỏng một phần lệnh trừng phạt, cho phép tiêu thụ lượng dầu Nga bị mắc kẹt trên biển trong thời hạn 30 ngày.
Theo các hãng theo dõi tàu biển như Kpler và LSEG, tổng lượng dầu nhiên liệu Nga đổ vào châu Á trong tháng này có thể vượt 3 triệu tấn, tương đương khoảng 614.500 thùng/ngày – một con số chưa từng có tiền lệ. Động lực chính đến từ cú sốc nguồn cung khi chiến sự Mỹ – Israel với Iran khiến tuyến vận tải sống còn qua eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa.
Hệ quả là các lô hàng nhiên liệu từ Trung Đông bị đình trệ, nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực buộc phải giảm hoặc ngừng hoạt động. Khoảng trống này lập tức được Nga lấp đầy.
Đông Nam Á nổi lên là điểm đến lớn nhất, với lượng nhập khẩu ước đạt 1,7-1,9 triệu tấn, chủ yếu cập cảng Singapore và Malaysia. Phần lớn trong số này sẽ được sử dụng làm nhiên liệu hàng hải, phục vụ đội tàu vận tải đang chịu áp lực chi phí leo thang.
Trung Quốc đứng thứ hai, với 1,2-1,5 triệu tấn. Đáng chú ý, dầu nhiên liệu Nga đang được các nhà máy lọc dầu tại tỉnh Sơn Đông sử dụng như nguyên liệu thay thế cho dầu thô, trong bối cảnh nguồn cung từ Trung Đông sụt giảm nghiêm trọng.
Giới phân tích cảnh báo tác động từ sự gián đoạn tại Hormuz không chỉ dừng ở nhiên liệu thành phẩm. Việc dòng chảy dầu thô trung bình và nặng có hàm lượng lưu huỳnh cao bị bóp nghẹt đã khiến toàn bộ chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu trở nên căng thẳng hơn.
Trong ngắn hạn, nguồn cung từ Nga đã giúp “hạ nhiệt” phần nào thị trường dầu nhiên liệu lưu huỳnh cao (HSFO), vốn vừa lập đỉnh với mức chênh giá giao ngay vượt 76 USD/tấn. Sau động thái nới lỏng của Washington, mức này đã lùi về quanh 70 USD/tấn.
Tuy nhiên, tín hiệu thị trường vẫn cho thấy, sự khan hiếm chưa hề biến mất. Cấu trúc giá HSFO hiện chuyển sang trạng thái “backwardation” – giá giao ngay cao hơn giá tương lai – phản ánh tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong hiện tại.
Các chuyên gia nhận định, dòng dầu Nga chỉ mang tính “giảm đau tạm thời”. Nếu khủng hoảng kéo dài, lượng bổ sung này sẽ không đủ bù đắp sự thiếu hụt từ Trung Đông.
Một yếu tố đáng lo ngại khác là việc nhiều nhà máy lọc dầu tại cả Trung Đông và châu Á đồng loạt cắt giảm công suất do thiếu nguyên liệu đầu vào. Điều này có thể khiến thị trường tiếp tục bị siết chặt trong những tuần tới.
Trong khi đó, tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz vẫn chưa có dấu hiệu được tháo gỡ, khiến triển vọng nguồn cung dầu thô toàn cầu trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết.
