Trong bối cảnh giá điện giờ cao điểm đắt gần gấp 3 lần giờ thấp điểm, chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cần nhanh chóng thay đổi cách quản trị điện năng.
So sánh giá điện khung giờ cao điểm với khung giờ thấp điểm
Theo Quyết định số 1279 ngày 9.5.2025 của Bộ Công Thương, biểu giá điện bán lẻ theo các khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường được áp dụng cho khách hàng là các ngành sản xuất và kinh doanh. Giá điện các khung giờ cũng phụ thuộc vào từng cấp điện áp.
Phân tích giá bán điện được ban hành kèm Quyết định số 1279 ngày 9.5.2025 của Bộ Công Thương cho thấy mức chênh lệch rất lớn giữa giờ cao điểm và giờ thấp điểm, đặc biệt với các doanh nghiệp sản xuất, thương mại có nhu cầu sử dụng điện lớn vào buổi tối.
Ở nhóm khách hàng kinh doanh sử dụng điện áp từ 22kV trở lên, giá điện giờ thấp điểm là 1.609 đồng/kWh, trong khi giờ cao điểm lên tới 5.025 đồng/kWh, tức cao gấp khoảng 3,12 lần.
Tương tự, với nhóm khách hàng sử dụng điện áp từ 6kV đến dưới 22kV, giá điện giờ cao điểm là 5.202 đồng/kWh, cao gấp khoảng 2,84 lần so với mức 1.829 đồng/kWh của giờ thấp điểm.
Đáng chú ý, nhóm khách hàng kinh doanh dùng điện áp dưới 6kV – chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ, cửa hàng, cơ sở dịch vụ – đang chịu mức giá giờ cao điểm cao nhất, lên tới 5.422 đồng/kWh. Mức này cao gấp khoảng 2,83 lần so với giá giờ thấp điểm là 1.918 đồng/kWh.
Quy định mới về khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường
Ngày 22.4.2026, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định 963 quy định khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia. Theo đó, khung giờ cao điểm áp dụng: Các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy từ 17h30 đến 22h30 (5 giờ/ngày); Ngày Chủ nhật không có giờ cao điểm.
Khung giờ bình thường áp dụng: Các ngày từ thứ Hai đến thứ Bảy: từ 6h00 đến 17h30 và từ 22h30 đến 24h00 (13 giờ/ngày); Ngày Chủ nhật: từ 6h00 đến 24h00 (18 giờ/ngày).
Khung giờ thấp điểm áp dụng: từ 00h00 đến 06h00 tất cả các ngày trong tuần (6 giờ/ngày).
Theo đó, cả khung giờ điện cũ và khung giờ điện mới đều có tổng thời gian áp dụng là 5 giờ/ngày cho 6 ngày mỗi tuần (từ thứ Hai đến thứ Bảy). Tuy nhiên, ở khung giờ điện mới, giờ cao điểm đều dồn vào buổi tối; trong khi khung giờ cũ thì điện giờ cao điểm chia hai khoảng thời gian là ban ngày và buổi tối. Tương tự, điện giờ bình thường và thấp điểm của khung giờ mới so với khung giờ cũ cũng có sự thay đổi, song tổng số giờ áp dụng trong ngày vẫn giống nhau.
Doanh nghiệp cần lập biểu đồ phụ tải
Vừa qua, Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) đã đề xuất áp dụng khung giờ cao điểm mới từ 17h30 – 22h30, từ thứ hai đến thứ bảy ngay trong tháng 6, nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện trong mùa nắng nóng. Hiện nay, giờ cao điểm được tính theo hai khung gồm từ 9h30 – 11h30 và 17h – 20h, từ thứ hai đến thứ bảy. Như vậy, so với quy định hiện tại, giờ cao điểm sẽ tập trung chủ yếu vào buổi tối, thời điểm nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh nhất trong ngày.
Trao đổi với Báo Lao Động, PGS.TS Ngô Trí Long – chuyên gia kinh tế khuyến nghị, trong bối cảnh giá điện theo giờ phản ánh rõ hơn chi phí hệ thống, doanh nghiệp không thể tiếp tục coi điện là khoản chi phí cố định khó kiểm soát. Điện phải được quản trị như nguyên vật liệu, lao động, tài chính và logistics.
“Trước mắt, doanh nghiệp cần lập biểu đồ phụ tải theo từng giờ, từng ngày và từng bộ phận sản xuất. Nếu không đo được thì không quản trị được. Khi đã có dữ liệu, doanh nghiệp mới biết khâu nào tiêu thụ điện nhiều nhất, khâu nào bắt buộc vận hành trong giờ cao điểm, khâu nào có thể chuyển sang giờ bình thường hoặc thấp điểm”, PGS.TS Ngô Trí Long cho biết.
Tiếp đó, PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng doanh nghiệp cần xây dựng kịch bản vận hành theo giá điện. Một dây chuyền sản xuất hiện đại không chỉ tối ưu theo năng suất, mà còn phải tối ưu theo chi phí năng lượng. Những công đoạn tiêu thụ điện lớn nhưng không đòi hỏi vận hành đúng giờ cao điểm cần được sắp xếp lại. Các thiết bị tiêu thụ nhiều điện như máy nén khí, bơm, hệ thống lạnh, lò nhiệt, điều hòa trung tâm phải được kiểm soát bằng dữ liệu chứ không vận hành theo thói quen.
“Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, Nhà nước và ngành điện cần có chương trình tư vấn đơn giản, dễ tiếp cận. Không phải doanh nghiệp nào cũng đủ năng lực thuê tư vấn năng lượng hay đầu tư ngay hệ thống tự động hóa. Nếu thiếu hỗ trợ, chính sách giá điện theo giờ có thể tạo lợi thế cho doanh nghiệp lớn, trong khi doanh nghiệp nhỏ chịu áp lực nhiều hơn”, PGS.TS Ngô Trí Long cho biết.
