Lối đi riêng của nông dân Cần Thơ: Thuần dưỡng cá quý Mekong, làm du lịch sinh thái thu tỷ đồng
Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) từ lâu đã là vựa thủy sản lớn nhất cả nước, nhưng những năm gần đây, người nuôi cá tra, cá diêu hồng liên tục rơi vào cảnh “được mùa mất giá” hoặc khủng hoảng do phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái và sự biến động thất thường của thị trường xuất khẩu. Trong bối cảnh đó, câu chuyện của anh Dương Kế Hiền (sinh năm 1982, ngụ tại Cần Thơ) không chỉ là một tấm gương vượt khó làm giàu, mà còn là một gợi ý thực tiễn sâu sắc về tư duy kinh tế nông nghiệp đa giá trị.
Từng nếm trải thất bại ê chề khi dốc hết vốn liếng vào các đối tượng nuôi truyền thống, anh Hiền nhận ra rằng: Nếu tiếp tục đi theo con đường cũ, người nông dân sẽ mãi ở thế bị động. Thay vì tiếp tục cuộc chơi may rủi với quy mô công nghiệp thô, anh quyết định rẽ hướng sang một phân khúc hoàn toàn mới: Thuần dưỡng các loài cá đặc sản quý hiếm của dòng Mekong, kết hợp với mô hình du lịch trải nghiệm sinh thái ngay tại trang trại nuôi.
Đột phá từ việc thuần dưỡng “quái kiệt” sông Mekong: Cá xanh kỳ
Quyết định táo bạo nhất của anh Dương Kế Hiền chính là việc lựa chọn cá xanh kỳ – một loài cá hoang dã bản địa cực kỳ quý hiếm của hệ thống sông Mekong, vốn rất khó thích nghi trong môi trường nhân tạo.
“Nuôi cá truyền thống thì ai cũng làm được, nhưng giá trị gia tăng thấp. Tôi muốn tìm một lối đi riêng, nơi mình có thể chủ động được cả nguồn cung lẫn định giá sản phẩm dựa trên sự độc đáo và tính bản địa,” anh Hiền chia sẻ về bước ngoặt của mình.
Việc thuần dưỡng cá hoang dã chưa bao giờ là dễ dàng. Thời gian đầu, tỷ lệ hao hụt rất cao do cá chưa quen với nguồn thức ăn công nghiệp và môi trường bể nuôi chật hẹp. Bằng sự kiên trì, tự nghiên cứu tập tính sinh học và điều chỉnh nguồn nước, anh Hiền đã thành công trong việc thuần dưỡng dòng cá xanh kỳ cùng nhiều loài cá đặc sản khác như cá hô, cá trà sóc. Sự thành công này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế thuần túy, mà còn góp phần quan trọng vào việc bảo tồn nguồn gen thủy sản quý hiếm đang dần cạn kiệt ngoài tự nhiên của dòng Mekong.
Mô hình tích hợp “Kép”: Chuyển từ bán sản phẩm thô sang bán trải nghiệm
Điểm khác biệt lớn nhất giúp mô hình của anh Dương Kế Hiền đạt doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm chính là sự nhạy bén trong việc tích hợp Nông nghiệp và Du lịch (Agritourism).
Thay vì nuôi cá đến kỳ thu hoạch rồi bán xô cho thương lái với giá bấp bênh, anh Hiền đã biến trang trại của mình thành một điểm đến du lịch sinh thái trải nghiệm độc đáo tại Cần Thơ. Khách du lịch đến đây không chỉ để ngắm nhìn những đàn cá đặc sản khổng lồ, quý hiếm mà còn được trực tiếp trải nghiệm cho cá ăn, nghe kể về câu chuyện bảo tồn sông nước và thưởng thức ẩm thực đồng quê tại chỗ.
Đa dạng hóa nguồn thu: Doanh thu không còn phụ thuộc duy nhất vào sản lượng thịt cá bán ra mà được chia nhỏ và tối ưu hóa qua: vé tham quan, dịch vụ ăn uống, bán quà lưu niệm và đặc sản đem về.
Triệt tiêu khâu trung gian: Cá thương phẩm được tiêu thụ trực tiếp cho khách du lịch và các nhà hàng cao cấp với giá trị cao gấp nhiều lần so với bán cho thương lái.
Xây dựng thương hiệu bản địa: Mô hình tạo ra tiếng vang lớn, thu hút không chỉ khách nội địa mà cả du khách quốc tế tò mò về hệ sinh thái sông nước Mekong.
