Khởi tố vợ chồng Phú Lê và đồng phạm: Lỗ hổng quản lý thuế hộ kinh doanh và sự sa ngã của một luật sư
Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với vợ chồng Lê Văn Phú (tức Phú Lê, SN 1980) và Lã Thúy Kiều (SN 1985) cùng hai đồng phạm là kế toán Phùng Thị Khanh và đặc biệt là luật sư Nguyễn Thị Hương Lan đã thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận. Không còn đơn thuần là những vụ va chạm của các “giang hồ mạng”, vụ án này đã bộc lộ một dòng chảy ngầm đầy toan tính về tài chính, kinh doanh bất hợp pháp có hệ thống, lợi dụng triệt để các kẽ hở pháp lý và sự giúp sức của các nhân sự chuyên nghiệp.
Theo kết quả điều tra ban đầu từ Cơ quan Cảnh sát điều tra CATP Hà Nội phối hợp cùng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an), từ năm 2017 đến năm 2023, vợ chồng Phú Lê đã lập ra một hệ sinh thái gồm 3 công ty: Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Xuất nhập khẩu Thiên Phú, Công ty TNHH Thanh Quang Đăng, và Công ty TNHH Thương mại Thiên Phú Group. Dù liên tục thay đổi người đại diện pháp luật hòng né tránh trách nhiệm, Lã Thúy Kiều và Phú Lê vẫn là những người thực tế điều hành, tổ chức gia công và phân phối các sản phẩm hàng hóa ra thị trường.
Chiêu bài lách thuế bằng mô hình “Hộ kinh doanh”
Điểm cốt lõi trong phương thức vận hành của nhóm đối tượng này là việc cố tình lập lờ giữa hạch toán doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể nhằm trốn tránh nghĩa vụ thuế với nhà nước.
Từ năm 2021 đến năm 2025, Công ty Thiên Phú nhập một lượng lớn hàng hóa rồi bán ra thị trường nhưng cố tình không lập hóa đơn, không kê khai thuế đầy đủ. Để nhận dòng tiền khổng lồ lên tới hơn 107 tỷ đồng, Lã Thúy Kiều và Phú Lê không dùng tài khoản công ty mà sử dụng tới 10 tài khoản ngân hàng cá nhân khác nhau.
Bản chất của hành vi này là gì?
Thay vì hạch toán đầy đủ doanh thu vào sổ sách công ty để chịu mức thuế thu nhập doanh nghiệp (20%) và thuế giá trị gia tăng (VAT), Kiều đã điều hướng dòng tiền này về danh nghĩa “Hộ kinh doanh Lã Thúy Kiều” – nơi áp dụng các phương pháp khoán thuế hoặc tỷ lệ thuế trên doanh thu thấp hơn rất nhiều đối với cá nhân kinh doanh.
Sự chênh lệch thuế suất khổng lồ này chính là động cơ để vợ chồng Phú Lê thực hiện hành vi vi phạm, gây thất thoát nghiêm trọng cho ngân sách Nhà nước.
Khi pháp lý bị bẻ cong: Sự tiếp tay của kế toán và luật sư
Một doanh nghiệp quy mô lớn với dòng tiền trăm tỷ không thể vận hành sai phạm trơn tru nếu thiếu đi các “bộ óc” chuyên môn. Vai trò đồng phạm của kế toán Phùng Thị Khanh (SN 1981) và đặc biệt là luật sư Nguyễn Thị Hương Lan (SN 1976) chính là lát cắt đáng báo động trong vụ án này.
Khi hàng hóa đã bán sạch ngoài thị trường nhưng trên sổ sách kế toán của Công ty Thiên Phú vẫn hiển thị là “hàng tồn kho” do không xuất hóa đơn, Lã Thúy Kiều đã chỉ đạo nhân viên lập khống hóa đơn để hợp thức hóa số liệu, đối phó với các đợt thanh tra thuế.
Kế toán Phùng Thị Khanh: Người trực tiếp phụ trách việc xào xáo sổ sách, lập hóa đơn khống và kê khai thuế gian dối cho các công ty và hộ kinh doanh của vợ chồng Phú Lê.
Luật sư Nguyễn Thị Hương Lan: Đáng ngại hơn cả, một người am hiểu pháp luật như luật sư Lan lại không hướng dẫn doanh nghiệp đi đúng quỹ đạo pháp lý, mà lại tích cực tham gia hiến kế, thậm chí cung cấp thông tin cá nhân của mình và người thân để lập khống 10 hóa đơn VAT với tổng giá trị hơn 1,5 tỷ đồng, giúp sức đắc lực cho hành vi che giấu sai phạm của Công ty Thiên Phú.
Sự tha hóa đạo đức nghề nghiệp của một bộ phận nhân sự bổ trợ tư pháp như luật sư hay kiểm toán, kế toán trong các vụ án kinh tế gần đây là một thực trạng nhức nhối. Nó đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc giám sát chặt chẽ hoạt động hành nghề của các tổ chức hành nghề luật và kế toán.
