Chủ trương sáp nhập các cơ sở giáo dục nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động là một yêu cầu tất yếu trong bối cảnh cải cách hành chính công hiện nay. Tuy nhiên, việc đưa ra con số cụ thể khoảng 11.000 hiệu trưởng, hiệu phó dôi dư sẽ được bố trí trở lại làm giáo viên đứng lớp thực sự là một “cú hích” mạnh mẽ, chưa từng có tiền lệ trong lịch sử ngành giáo dục Việt Nam.
Con số này chiếm hơn 50% trong tổng số hơn 20.000 cán bộ quản lý dôi dư dự kiến sau khi thực hiện sắp xếp lại trường lớp. Điều này thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn của ngành giáo dục trong việc tinh giản bộ phận gián tiếp, bổ sung nguồn lực trực tiếp cho bục giảng vốn đang rơi vào tình trạng thiếu hụt cục bộ tại nhiều địa bàn.
Những rào cản và thách thức thực tế từ bục giảng
Dù đây là phương án tối ưu về mặt lý thuyết để giải quyết bài toán nhân sự dôi dư, việc chuyển dịch một số lượng lớn cán bộ quản lý trở lại làm giáo viên trực tiếp giảng dạy sẽ đối mặt với không ít lực cản thực tế:
- Thách thức về năng lực chuyên môn và phương pháp mới: Nhiều hiệu trưởng, hiệu phó đã làm công tác quản lý trong nhiều năm, thậm chí hàng chục năm, dẫn đến việc ít cập nhật thực tế đứng lớp. Trong khi đó, chương trình Giáo dục phổ thông mới (GDPT 2018) đòi hỏi tư duy tích hợp, ứng dụng công nghệ thông tin và phương pháp đánh giá năng lực học sinh hoàn toàn mới. Việc quay trở lại bục giảng đòi hỏi họ phải nỗ lực tự bồi dưỡng cực kỳ lớn để không bị tụt hậu.
- Rào cản tâm lý từ sự thay đổi vị thế: Việc chuyển từ vai trò điều hành, quản lý sang vai trò chịu sự quản lý, trực tiếp đứng lớp giảng dạy là một bước ngoặt tâm lý không dễ dàng. Nếu không làm tốt công tác tư tưởng, rất dễ nảy sinh tâm lý tự ti, chán nản hoặc thậm chí là xung đột ngầm tại các cơ sở giáo dục mới.
- Áp lực lên công tác quản lý tại địa phương: Làm thế nào để phân bổ, sắp xếp 11.000 nhân sự này vào các trường học một cách công bằng, hợp lý, tránh việc dồn ứ cục bộ hoặc tạo ra sự bất công đối với đội ngũ giáo viên hiện tại là câu hỏi lớn dành cho các Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo.
“Việc đưa cựu quản lý trở lại bục giảng không đơn thuần là một quyết định hành chính cơ học, mà là một cuộc chuyển dịch mang tính nhân văn và chuyên môn sâu sắc. Họ cần được tôn trọng, hỗ trợ và tạo điều kiện thay vì bị coi là những nhân sự dôi dư cần được giải quyết.”
