Nhiều ngày qua, tại TP.HCM, làn sóng người dân mang trang sức kim cương, vàng miếng đi bán lại tại các thương hiệu lớn như Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) và Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) đã vấp phải một rào cản chưa từng có. Không còn cảnh “tiền trao cháo múc” nhanh chóng, người sở hữu những khối tài sản trị giá hàng chục đến hàng trăm triệu đồng đang phải đối mặt với quy trình siết chặt, hạn mức thu mua ngặt nghèo, và đặc biệt là chính sách hoãn chi trả kéo dài.
Theo ghi nhận thực tế, từ ngày 22/7, PNJ đã đột ngột áp dụng quy định mới: giới hạn số lượng khách hàng giao dịch thu mua mỗi ngày. Khách hàng muốn bán lại kim cương hoặc vàng miếng phải xếp hàng lấy số từ sớm, và nếu may mắn có suất, họ chỉ được chọn một trong hai phương án:
- Phương án 1: Chuyển đổi sang sản phẩm khác có giá trị tương đương hoặc cao hơn.
- Phương án 2: Chấp nhận bán lại và nhận tiền theo lộ trình kéo dài tới 120 ngày (4 tháng) chia làm 5 đợt (nhận trước 10% ngay khi giao dịch, các đợt sau giãn cách từ 30 đến 90 ngày).
Tương tự, tại SJC, dù không áp dụng chính sách giãn tiến độ thanh toán dài hạn như PNJ, doanh nghiệp này cũng yêu cầu quy trình kiểm định cực kỳ chặt chẽ khiến khách hàng phải chờ từ 3 đến 4 ngày làm việc mới nhận được tiền chuyển khoản thay vì tiền mặt ngay lập tức.
“Tôi mua chiếc nhẫn kim cương giá 100 triệu đồng để làm tài sản phòng thân lúc ngặt nghèo. Giờ bán lỗ còn 80 triệu đã đành, lại bắt nhận tiền nhỏ giọt trong 4 tháng. Bỗng dưng chúng tôi trở thành ‘chủ nợ’ bất đắc dĩ của doanh nghiệp”, anh Tình (ngụ Gò Vấp) bức xúc chia sẻ.
Bối cảnh vĩ mô: Khi “cú đấm” pháp lý kích hoạt cơ chế tự vệ
Diễn biến bất thường này không đơn thuần là câu chuyện điều chỉnh kỹ thuật của doanh nghiệp, mà là hệ quả trực tiếp từ bối cảnh thanh tra, siết chặt quản lý thị trường kim hoàn mang tính lịch sử.
Ngay trước khi PNJ và SJC áp dụng các biện pháp thắt chặt thu mua, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã công bố kết quả triệt phá đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia quy mô lớn, có liên quan trực tiếp đến một số tiệm vàng lớn và cán bộ thuộc các doanh nghiệp đầu ngành tại TP.HCM.
Sự kiện này đã giáng một đòn mạnh vào tính pháp lý của nguồn cung đá quý trên thị trường. Việc siết chặt quy trình thu mua và giãn tiến độ thanh toán của các doanh nghiệp lớn có thể được lý giải qua hai góc độ quản trị rủi ro:
1. Rủi ro kiểm định nguồn gốc: Trong bối cảnh cơ quan chức năng rà soát gắt gao, các doanh nghiệp buộc phải kéo dài thời gian thẩm định nguồn gốc, hóa đơn, chứng từ của kim cương (GIA hoặc chứng thư nội bộ) để đảm bảo không vô tình tiêu thụ hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc.
2. Phòng thủ dòng tiền (Thanh khoản): Việc người dân lo ngại rủi ro pháp lý đổ xô đi bán lại trang sức cao cấp đã tạo ra áp lực tài chính ngắn hạn cực lớn cho doanh nghiệp. Trong nguyên tắc tài chính, việc chi trả một lượng tiền mặt khổng lồ ngay lập tức để thu mua lại các tài sản có tính thanh khoản thứ cấp chậm như kim cương sẽ làm suy yếu dòng tiền hoạt động của doanh nghiệp. Cơ chế trả chậm 120 ngày của PNJ chính là một lá chắn phòng thủ dòng tiền trước làn sóng rút vốn của khách hàng.
Nguồn: https://tienphong.vn/kho-nhu-di-ban-kim-cuong-nguoi-giau-cung-khoc-post1862073.tpo
