Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, mua bán xe máy có giá trị thấp nhưng phải có thủ tục công chứng khi sang tên đổi chủ là không thực sự cần thiết.
Ngày 2.3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến 3 dự án Luật gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).
Trong đó, một trong những điểm mới quy định trong dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng là việc sử dụng dữ liệu thay thế văn bản giấy khi giải quyết hồ sơ yêu cầu công chứng.
Theo dự thảo luật, trường hợp đã có dữ liệu về các thông tin trong thành phần hồ sơ yêu cầu công chứng trong các cơ sở dữ liệu (CSDL) được cơ quan chủ quản CSDL công bố đủ điều kiện khai thác thì người yêu cầu công chứng không phải cung cấp các giấy tờ có chứa các thông tin đó.
Công chứng viên tiếp nhận hồ sơ yêu cầu công chứng khai thác, sử dụng thông tin đã có trong CSDL quốc gia và các CSDL đã được công bố khác để xem xét, giải quyết hồ sơ yêu cầu công chứng; không yêu cầu xuất trình bản chính các giấy tờ để đối chiếu theo quy định.
Tại phiên họp, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết Luật Công chứng mới sửa đổi nhưng vì tổ chức bộ máy thay đổi, định hướng phân cấp, phân quyền và đổi mới tư duy xây dựng pháp luật nên đặt ra yêu cầu tiếp tục phải sửa.
Về các giao dịch bắt buộc phải công chứng, theo Phó Chủ tịch Quốc hội, khi sửa luật, có nhiều ý kiến cho rằng phải quy định cụ thể trong luật. Tuy nhiên, nếu ghi hết vào luật thì quá nhiều và khi xuất hiện việc mới lại phải sửa luật, rất phức tạp.
Do đó, định hướng nên giao Bộ Tư pháp thống kê tất cả các giao dịch cần công chứng theo quy định hiện hành để đưa vào CSDL của Bộ. Sau này, nếu có thay đổi chỉ cần cập nhật trong CSDL đó.
Một số đại biểu đề nghị cũng phải có quy định trong luật để tiến tới thu hẹp phạm vi giao dịch bắt buộc công chứng và mở ra hướng công chứng tự nguyện.
“Một xã hội phát triển nên khuyến khích tự nguyện, còn bắt buộc phải rất hạn chế và khi bắt buộc thủ tục cũng phải thay đổi” – Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý.
Ông dẫn chứng với bất động sản thì hợp đồng bắt buộc phải công chứng, có chữ ký của vợ, chồng và con cái trên 18 tuổi. Nhưng mua một chiếc xe máy cũ giá 5-7 triệu đồng, thậm chí 3-4 triệu đồng, người ta rất muốn được sang tên đổi chủ.
“Đi làm thủ tục sang tên đổi chủ lại bị hỏi hợp đồng đâu, mà hợp đồng thì phải công chứng, công chứng phải có vợ, chồng cùng ký tên. Đăng ký xe máy mà cũng bắt cả vợ, cả chồng phải ký vào, trong khi đăng ký xe máy tên có một người thôi, vậy có cần phải công chứng không?” – Phó Chủ tịch Quốc hội đặt vấn đề.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội với vấn đề này, chỉ cần bên mua và bên bán ra cơ quan công an kê khai về việc mua bán xe, công an cấp cho họ đăng ký mới, không cần phải công chứng, trừ trường hợp ô tô có giá trị lớn liên quan đến thuế.
“Cái này bỏ được thì tốt. Nếu cần công chứng thì tên ai người đó công chứng” – Phó Chủ tịch Quốc hội nêu quan điểm.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị luật sửa đổi lần này nên có quy định theo hướng giảm dần mức độ bắt buộc công chứng, thủ tục công chứng cũng phải đơn giản, rõ ràng, rành mạch, thuận lợi.
Vị lãnh đạo này nhấn mạnh “công chứng ở đâu cũng được”, không nhất thiết phải theo địa giới hành chính, giống như “người bệnh bị bệnh ở đâu thì chữa ở đó, không thể bắt về quê chữa bệnh”.
