Mới đây, vụ việc đối tượng Đoàn Hải Đảo bị khởi tố về hành vi giả danh cán bộ nhà nước để lừa đảo, chiếm đoạt 340 triệu đồng của người dân dưới danh nghĩa “hỗ trợ chuyển đổi mục đích sử dụng đất” một lần nữa phơi bày một thực trạng nhức nhối. Đó là sự nhẹ dạ cả tin của người dân trước các mối quan hệ “ngầm” tự xưng, và khao khát đẩy nhanh tiến độ giấy tờ bằng con đường “tiểu ngạch”.
Vụ việc không chỉ là một vụ án hình sự đơn thuần, mà còn là một lát cắt phản ánh những bất cập xung quanh việc tiếp cận dịch vụ công trực tiếp tại địa phương, đặc biệt là trong lĩnh vực đất đai – vốn luôn là điểm nóng về thủ tục hành chính.
Thủ đoạn tinh vi đánh trúng “tử huyệt” của người dân
Theo hồ sơ vụ việc, Đoàn Hải Đảo đã tự nhận mình là cán bộ có thẩm quyền, hứa hẹn thực hiện trót lọt các thủ tục pháp lý phức tạp về đất đai để nhận số tiền lớn rồi biến mất. Thủ đoạn này không mới, nhưng vẫn liên tiếp ghi nhận thêm nhiều nạn nhân. Tại sao chiếc bẫy cũ kỹ này vẫn hiệu quả?
Bản chất của các vụ lừa đảo dạng này là việc đánh trúng tâm lý e ngại quy trình hành chính phức tạp và mong muốn “đi tắt đón đầu” của một bộ phận người dân.
Lợi dụng việc người dân thiếu thông tin pháp lý hoặc ngại đến các cơ quan công quyền xếp hàng làm thủ tục, các đối tượng lừa đảo đã xây dựng cho mình “vỏ bọc” uy tín, tự xưng có mối quan hệ thân thiết với lãnh đạo hoặc trực tiếp làm việc tại các phòng tài nguyên – môi trường, văn phòng đăng ký đất đai.
Góc nhìn sâu sắc: Lỗ hổng thông tin và hệ lụy đến uy tín bộ máy hành chính
Nhìn từ góc độ quản lý vĩ mô, những vụ việc lừa đảo làm thủ tục đất đai như trường hợp của Đoàn Hải Đảo gây ra những hệ lụy kép nghiêm trọng:
- Xói mòn lòng tin công chúng: Khi một kẻ mạo danh cán bộ lừa đảo thành công, uy tín của cả hệ thống cán bộ quản lý đất đai chân chính tại địa phương bị ảnh hưởng nặng nề. Dư luận dễ có cái nhìn hoài nghi, cho rằng có sự “bắt tay”, “móc ngoặc” giữa cán bộ và các đối tượng trung gian bên ngoài.
- Lỗ hổng từ việc thiếu công khai, minh bạch thông tin: Dù Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số và công khai quy trình thủ tục đất đai tại các Trung tâm Hành chính công, nhưng tại nhiều khu vực nông thôn, vùng sâu, người dân vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin chính thống. Sự bất đối xứng thông tin này chính là mảnh đất màu mỡ cho các đối tượng lừa đảo gieo rắc lòng tin giả tạo.
