Chủ trương sắp xếp, sáp nhập các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông là một phần quan trọng trong lộ trình tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập theo tinh thần Nghị quyết số 19-NQ/TW. Tuy nhiên, việc cơ học hóa các điểm trường luôn đi kèm với một bài toán hóc búa: sắp xếp và giải quyết chế độ cho đội ngũ cán bộ quản lý dôi dư.
Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, việc gộp hai hoặc ba trường thành một đơn vị mới giúp giảm bớt đầu mối quản lý, nhưng lại ngay lập tức tạo ra tình trạng dôi dư cục bộ các chức danh Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng. Đây không chỉ là câu chuyện số lượng, mà còn là bài toán về danh dự nghề nghiệp, tâm tư tình cảm và quyền lợi sát sườn của những người đã có nhiều năm cống hiến cho sự nghiệp trồng người.
Trong bối cảnh đó, hướng dẫn mới nhất từ Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) về việc giải quyết chế độ, chính sách cho đội ngũ cán bộ quản lý dôi dư được xem là một chiếc “phao cứu sinh”, tháo gỡ điểm nghẽn lớn nhất trong tiến trình tái cấu trúc trường lớp.
Nội dung này được Chính phủ yêu cầu tại Nghị quyết 37/2026/NQ-CP về cơ cấu, số lượng và một số chính sách đối với hiệu trưởng, giám đốc, phó hiệu trưởng, phó giám đốc, nhân sự hỗ trợ giáo dục khi thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã.
Nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 5.8.2026 đến hết ngày 30.6.2028.
Những điểm mới đột phá trong hướng dẫn của Bộ GD&ĐT
Hướng dẫn của Bộ GD&ĐT không chỉ mang tính định hướng chung chung mà đi thẳng vào các giải pháp tháo gỡ thực tế, cụ thể:
- Xây dựng phương án nhân sự chi tiết: Bộ yêu cầu các địa phương không được thực hiện sáp nhập một cách áp đặt, cơ học mà phải chủ động xây dựng đề án nhân sự chi tiết, lộ trình rõ ràng trước khi tiến hành hợp nhất các cơ sở giáo dục.
- Bảo lưu phụ cấp chức vụ lãnh đạo: Đây là điểm cộng lớn mang tính nhân văn. Những cán bộ quản lý khi chuyển sang vị trí công tác mới có phụ cấp chức vụ thấp hơn hoặc không còn phụ cấp sẽ được bảo lưu hệ số phụ cấp chức vụ cũ theo quy định hiện hành. Điều này giúp họ ổn định thu nhập, an tâm công tác.
- Ưu tiên bố trí vị trí việc làm phù hợp: Cán bộ dôi dư có năng lực sẽ được ưu tiên điều động, bổ nhiệm sang các cơ sở giáo dục khác đang thiếu khuyết lãnh đạo hoặc bố trí vào các vị trí phù hợp với năng lực chuyên môn tại các cơ quan quản lý giáo dục địa phương.
- Linh hoạt tinh giản biên chế: Với những trường hợp cán bộ quản lý có nguyện vọng nghỉ hưu trước tuổi hoặc thôi việc, địa phương cần áp dụng tối đa các chính sách tinh giản biên chế, hỗ trợ tài chính kịp thời để họ có sự chuyển giao êm đẹp.
“Việc sắp xếp lại trường lớp là cần thiết để nâng cao hiệu quả giáo dục, nhưng không thể vì thế mà bỏ quên quyền lợi của người thầy. Chính sách bảo lưu phụ cấp và linh hoạt giải quyết tinh giản biên chế thể hiện tính nhân văn sâu sắc của ngành giáo dục.” – Một chuyên gia giáo dục nhận định.
