Đây là điểm mới nổi bật tại dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà giáo do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) xây dựng.
Dự kiến chuyển từ “thăng hạng” sang “thăng tiến nghề nghiệp”
Tại dự thảo, Chương II (từ Điều 3 đến Điều 17) thiết lập danh mục chức danh thống nhất cho toàn hệ thống; chuyển đổi từ cơ chế “thăng hạng” sang “thăng tiến nghề nghiệp”.
Thăng tiến nghề nghiệp nhà giáo được định nghĩa là việc nhà giáo được xếp vào vị trí việc làm có chức danh cao hơn trong cùng một cấp học hoặc trình độ đào tạo, thể hiện sự phát triển nghề nghiệp của nhà giáo. Thăng tiến nghề nghiệp nhà giáo bao gồm: Thăng tiến tuần tự và thăng tiến đặc cách.
Thăng tiến tuần tự: Là việc nhà giáo được xếp vào vị trí việc làm có chức danh cao hơn liền kề trong cùng một cấp học hoặc trình độ đào tạo khi đạt chuẩn nghề nghiệp của chức danh đó.
Thăng tiến đặc cách: Là trường hợp nhà giáo được xét đặc cách để xếp vào vị trí việc làm có chức danh cao hơn liền kề hoặc cao nhất trong cùng một cấp học hoặc trình độ đào tạo.
Thăng tiến nghề nghiệp nhà giáo được thực hiện thông qua hình thức xét.
Đánh giá tác động, Bộ GDĐT cho rằng, quy định này sẽ tạo động lực và cơ hội công bằng để tất cả nhà giáo phát triển nghề nghiệp liên tục; nâng cao tính chuyên nghiệp và làm căn cứ thống nhất để quản lý nhà giáo ở cả khối công lập và ngoài công lập.
Nhà giáo được đăng ký xét thăng tiến nghề nghiệp nếu cơ sở giáo dục có nhu cầu và nhà giáo đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của nhà giáo theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp thăng tiến đặc cách.
Nhà giáo được đăng ký dự xét thăng tiến nghề nghiệp khi đáp ứng đủ các tiêu chuẩn, điều kiện sau:
Được xếp loại chất lượng ở mức hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm học liền kề thời điểm đăng ký dự xét thăng tiến nghề nghiệp;
Có phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp tốt;
Không trong thời gian xem xét xử lý kỷ luật, thi hành kỷ luật hoặc trong thời gian thẩm tra, xác minh, kết luận về đơn, thư khiếu nại, tố cáo theo quy định về giải quyết khiếu nại, tố cáo;
Đáp ứng yêu cầu chuẩn nghề nghiệp chức danh nhà giáo dự xét thăng tiến nghề nghiệp, trừ trường hợp xét thăng tiến đặc cách.
Cắt giảm ít nhất 50% khối lượng hồ sơ đánh giá định kỳ hàng năm của nhà giáo
Tại tờ trình Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà giáo, Bộ GDĐT cho biết, theo quy định hiện hành, nhà giáo phải thực hiện đồng thời hai quy trình đánh giá (đánh giá viên chức và đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp), gây quá tải về hồ sơ giấy tờ.
Dự thảo Nghị định thực hiện đơn giản hóa bằng cách thống nhất sử dụng kết quả đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp làm thước đo duy nhất để xếp loại chất lượng và làm căn cứ cho các chính sách thăng tiến, đãi ngộ.
“Việc này trực tiếp cắt giảm ít nhất 50% khối lượng hồ sơ đánh giá định kỳ hàng năm của nhà giáo” – Bộ GDĐT cho biết.
Về xét thăng tiến nghề nghiệp, dự thảo thực hiện phân cấp triệt để nhằm giảm bớt tầng nấc trung gian và tăng tính tự chủ cho cơ sở. Theo đó, với các cơ sở giáo dục đại học và nghề nghiệp công lập, người đứng đầu cơ sở giáo dục có thẩm quyền trực tiếp tổ chức xét thăng tiến nghề nghiệp và chịu trách nhiệm về quyết định của mình;
Với các cơ sở giáo dục phổ thông, mầm non, việc xét thăng tiến được phân cấp cho Sở Giáo dục và Đào tạo thực hiện thống nhất trên địa bàn tỉnh để đảm bảo tính đồng bộ về chuẩn năng lực và chất lượng đội ngũ giữa các vùng thuận lợi và khó khăn;
Với khối ngoài công lập, người đứng đầu cơ sở giáo dục được phân quyền thực hiện theo quy chế tổ chức và hoạt động nội bộ của đơn vị.
Bộ cho biết, sẽ trình Chính phủ ngay sau khi hoàn thiện hồ sơ trên cơ sở tiếp thu ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp và góp ý của các Bộ, ngành, địa phương.
Thời gian dự kiến ban hành/thông qua là tháng 1.2026 để đảm bảo hiệu lực thi hành đồng bộ với Luật Nhà giáo.
