Quyết định họp báo vào sáng ngày 5/8/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) diễn ra trong một bối cảnh vô cùng đặc biệt. Hệ thống tuyển sinh cả nước đang bước vào giai đoạn “lọc ảo” cực kỳ khốc liệt kéo dài từ ngày 4/8 đến 17h ngày 9/8/2026. Đây là thời điểm mà mỗi biến động nhỏ về điểm số hay chỉ tiêu tuyển sinh đều có thể làm đảo lộn cơ hội bước vào giảng đường của gần 875.000 thí sinh trên toàn quốc.
Sự việc tại Hội đồng thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang không đơn thuần là một sự cố kỹ thuật, mà đã được xác định là một vụ gian lận thi cử có tổ chức mang tính chất đặc biệt nghiêm trọng. Việc công bố phương án xử lý đối với 328 thí sinh tại điểm thi này ngay giữa tâm bão lọc ảo cho thấy sự quyết đoán nhưng cũng đầy áp lực của cơ quan quản lý giáo dục cao nhất.
‘Cú sốc’ thống kê và sự can thiệp của Bộ Công an
Nhìn lại nguồn cơn sự việc, dư luận không khỏi bàng hoàng trước những con số thống kê “vô tiền khoáng hậu” xuất hiện tại Tuyên Quang sau khi công bố kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Trong tổng số 154 bài thi đạt điểm 10 môn Toán của toàn tỉnh, có tới 147 bài tập trung tại một dải 328 thí sinh có số báo danh (SBD) liền nhau tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, chiếm tỷ lệ áp đảo hơn 95%.
Chưa dừng lại ở đó, tỷ lệ thí sinh đạt điểm giỏi tại đây cao đến mức phi thực tế: 299/328 em (91,16%) đạt từ 9 điểm trở lên; 98,78% thí sinh đạt từ mức điểm 8. Nhóm này không ghi nhận bất kỳ điểm dưới trung bình nào. Sự bất thường mang tính hệ thống này ngay lập tức kích hoạt quy trình điều tra an ninh.
Tính đến thời điểm hiện tại, vụ án đã bị nâng cấp tính chất khi Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an chính thức rút hồ sơ từ Công an tỉnh Tuyên Quang để trực tiếp thụ lý, điều tra. Với 27 bị can đã bị khởi tố (trong đó có Nguyễn Hà Duy – giáo viên Trường THPT chuyên Tuyên Quang bị khởi tố từ ngày 8/7 về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”), vụ việc cho thấy quy mô can thiệp sâu của các cá nhân có trách nhiệm vào quy trình bảo mật của kỳ thi.
Đề xuất ‘thi lại’ và tính khả thi trong ‘mùa lọc ảo’
Trước đó, vào ngày 9/7, phía địa phương Tuyên Quang đã đề xuất phương án cho phép tổ chức thi lại môn Toán đối với toàn bộ thí sinh tại điểm thi chuyên Tuyên Quang để bảo đảm tính công bằng. Mặc dù nhận được sự đồng thuận của phụ huynh và học sinh tại đây, đề xuất này vấp phải nhiều rào cản pháp lý và vận hành quy mô lớn.
“Trong thời gian chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền, các thí sinh tại điểm thi này vẫn thực hiện đăng ký xét tuyển theo kế hoạch tuyển sinh chung. Trường hợp xác định có thí sinh vi phạm Quy chế thi hoặc Quy chế tuyển sinh, việc xử lý sẽ được thực hiện theo đúng quy định hiện hành.”
