Mạng xã hội Việt Nam vừa qua lại một lần nữa dậy sóng trước vụ việc hai cô gái trẻ mặc trang phục bảo hộ của nhân viên y tế thực hiện buổi phát sóng trực tiếp (livestream) với những cử chỉ, hành động và ngôn từ thô tục, thiếu chuẩn mực. Hình ảnh vốn đại diện cho sự tôn nghiêm, y đức và sự hy sinh cao cả của ngành y đã bị biến tướng thành công cụ rẻ tiền phục vụ cho mục đích thu hút sự chú ý và tương tác ảo.
Tối 26/7, mạng xã hội xôn xao với video livestream của 2 cô gái mặc trang phục nhân viên y tế liên tục cười cợt, chỉ tay vào màn hình và có lời lẽ tục tĩu.
Nhiều bình luận cho rằng đây là hành vi vô cùng phản cảm với nhân viên y tế
Đáng chú ý, theo hình ảnh trong video, 2 cô gái này ngồi tại vị trí giống như quầy đón tiếp của bệnh viện, phía sau có logo Bệnh viện Đa khoa Đức Giang.
Phản hồi thông tin về vụ việc, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội) cho biết, đã nhanh chóng xác minh và khẳng định 2 cá nhân trong video là 2 sinh viên ngành y đang thực tập tại bệnh viện.
“Trang phục y tế không đơn thuần là quần áo lao động, đó là biểu tượng của niềm tin, sự sống và trách nhiệm xã hội. Việc lạm dụng biểu tượng này để thực hiện các hành vi dung tục là sự xúc phạm nặng nề đến hàng trăm nghìn y bác sĩ đang ngày đêm cống hiến.”
Góc nhìn từ ‘nền kinh tế chú ý’ và sự lệch chuẩn giá trị
Để lý giải cho hành vi này, chúng ta cần nhìn thẳng vào bản chất của “nền kinh tế chú ý” (Attention Economy) trên các nền tảng mạng xã hội hiện nay. Trong bối cảnh thuật toán ưu tiên những nội dung gây sốc, giật gân, nhiều người sáng tạo nội dung tự phong sẵn sàng đạp đổ các giới hạn đạo đức để đổi lấy lượt xem, lượt theo dõi và quà tặng ảo.
- Sự suy thoái về nhận thức: Việc sử dụng sắc phục của các ngành nghề đặc thù (y tế, công an, quân đội) để làm trò tiêu khiển cho thấy sự thiếu hụt nghiêm trọng về kiến thức pháp luật và ý thức công dân của một bộ phận giới trẻ.
- Sự tiếp tay của thuật toán: Các thuật toán phân phối nội dung của các nền tảng xuyên biên giới thường vô tình hoặc cố ý “bơm” tương tác cho các nội dung tranh cãi, tạo ra động lực tài chính sai lệch cho những kẻ sáng tạo nội dung bẩn.
- Hiệu ứng làm mờ ranh giới: Khi những hành vi lệch chuẩn này không bị xử lý triệt để, chúng sẽ tạo ra tiền lệ xấu, khiến người xem – đặc biệt là thế hệ trẻ – dần bình thường hóa những hành vi thiếu chuẩn mực trên không gian mạng.
