Trước áp lực cung ứng điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) kiến nghị cho phép triển khai áp dụng ngay khung giờ tính giá điện mới trong mùa khô năm nay.
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 60/2025/TT-BCT liên quan đến việc thực hiện giá bán điện. Nút thắt lớn nhất hiện nay là theo quy định cũ tại Thông tư 60, khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường mới (ban hành tại Quyết định 963/QĐ-BCT ngày 22.4.2026) chỉ có hiệu lực kể từ ngày Nhà nước thực hiện điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân gần nhất.
Tuy nhiên, dự báo tình hình cung ứng điện trong năm 2026, đặc biệt là các tháng mùa khô, sẽ gặp vô vàn thách thức do nắng nóng cực đoan và biến động giá nhiên liệu toàn cầu. Trước áp lực này, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã có văn bản kiến nghị cho phép triển khai áp dụng ngay khung giờ tính giá mới trong mùa khô năm nay.
Để tạo cơ sở thực tiễn, Bộ Công Thương quyết định sửa đổi Khoản 1 Điều 21 và bãi bỏ Điểm a Khoản 1 Điều 20 của Thông tư 60, tách phần hiệu lực của khung giờ cao – thấp điểm ra khỏi lộ trình tăng giá điện để áp dụng ngay lập tức.
Theo Bộ Công Thương, khung giờ cao – thấp điểm (khung giờ CTĐ) của hệ thống điện quốc gia hiện nay đang được áp dụng theo quy định tại Thông tư số 16/2014/TT-BCT, tính đến nay đã được áp dụng được 12 năm. Kể từ năm 2019, với sự thâm nhập mạnh mẽ và gia tăng nhanh tỉ trọng của nguồn điện mặt trời trong cơ cấu nguồn điện, biểu đồ huy động công suất các loại hình nguồn điện đã có sự thay đổi đáng kể.
Đồng thời, cơ cấu tiêu thụ điện của các thành phần phụ tải cũng có sự thay đổi lớn, khi tiêu thụ điện của thành phần phụ tải công nghiệp tăng từ xấp xỉ 30% lên đến hơn 50% tổng điện thương phẩm, tiêu thụ điện của thành phần phụ tải dân dụng – sinh hoạt giảm từ khoảng 50% xuống còn xấp xỉ 33% đã làm thay đổi đáng kể biểu đồ phụ tải so với cách đây 12 năm.
Do đó, trong bối cảnh cơ cấu nguồn điện đã có nhiều thay đổi, đặc biệt là sự gia tăng nhanh chóng của các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời và điện gió, việc điều chỉnh khung giờ CTĐ là cần thiết để phản ánh đúng đặc điểm cung – cầu điện năng trong bối cảnh mới.
Theo Bộ Công Thương, việc xác định hợp lý các khung giờ CTĐ của hệ thống điện quốc gia cũng góp phần nâng cao hệ số phụ tải điện (tỉ lệ giữa điện năng sử dụng với công suất cực đại), giúp tối ưu hiệu quả sử dụng năng lượng.
Thông qua cơ chế giá điện theo khung giờ CTĐ, các khách hàng sẽ có động cơ điều chỉnh hành vi tiêu thụ điện để giảm chi phí mua điện; giảm sử dụng vào giờ cao điểm và chuyển dịch sang khung giờ thấp điểm, giờ bình thường. Điều này giúp làm phẳng biểu đồ phụ tải, giảm chênh lệch giữa công suất cực đại và công suất trung bình, từ đó nâng cao hiệu quả khai thác các nguồn điện, giảm áp lực cho hệ thống điện trong thời gian cao điểm.
Với các hệ thống điện có tỉ lệ năng lượng tái tạo đáng kể như Việt Nam, thiết kế khung giờ cao điểm ngược với giờ phát cao của các nguồn năng lượng tái tạo (lệch khỏi khung giờ có nguồn năng lượng tái tạo đang phát cao và/hoặc trùng vào thời điểm các nguồn năng lượng tái tạo đang giảm) sẽ tạo động lực để các khách hàng phát triển thiết bị lưu trữ công suất nhằm tự cân đối lại nguồn phát năng lượng tái tạo vào những thời điểm hệ thống cần bổ sung nguồn.
Việc điều chỉnh hợp lý khung giờ CTĐ của hệ thống điện quốc gia sẽ góp phần nâng cao hiệu quả vận hành của hệ thống điện. Khi biểu đồ phụ tải được phân bổ đều hơn theo thời gian, hệ thống điện sẽ giảm được áp lực huy động các nguồn điện truyền thống trong giờ cao điểm, đồng thời hạn chế tình trạng thừa công suất vào các giờ thấp điểm. Điều này giúp nâng cao độ tin cậy, an toàn và tính linh hoạt trong vận hành hệ thống điện.
Ngày 22.4.2026, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 963/QĐ- BCT quy định khung giờ CTĐ mới của hệ thống điện quốc gia theo quy định tại Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg và Thông tư số 60/2025/TT-BCT. Tình hình cung cấp điện trong năm 2026, đặc biệt là các tháng mùa khô được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn do tác động của các yếu tố mang tính toàn cầu, diễn biến nhanh và khó dự báo.
Do đó, Bộ Công Thương đánh giá khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường quy định theo Quyết định số 963/QĐ-BCT sẽ là một trong những giải pháp hiệu quả nhằm góp phần giảm nguy cơ mất cân bằng cung-cầu điện, nhất là vào khung giờ cao điểm chiều.
