Cục Thuế yêu cầu rà soát 302 doanh nghiệp doanh thu trên 1.000 tỉ đồng báo lỗ 2 năm liên tiếp, xác định rủi ro và đưa vào kế hoạch kiểm tra thuế.
Rà soát, đưa doanh nghiệp rủi ro vào diện kiểm tra
Cục Thuế vừa ban hành Công văn số 1927/CT-KTr yêu cầu các đơn vị trực thuộc tăng cường quản lý, đẩy mạnh kiểm tra chuyên đề năm 2026 đối với nhóm doanh nghiệp thua lỗ kéo dài, lãi mỏng, nhằm phát hiện kịp thời hành vi gian lận, trốn thuế và đảm bảo thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước.
Theo Cục Thuế, trong năm 2025, ngành Thuế đã triển khai nhiều giải pháp quản lý đối với doanh nghiệp, trong đó có nhóm kê khai thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng và đạt một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, tình trạng này vẫn còn phổ biến.
Để tiếp tục tăng cường quản lý thuế trong năm 2026, Cục Thuế đề nghị Thuế các tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và Chi cục Thuế Thương mại điện tử đẩy mạnh công tác tuyên truyền, yêu cầu người nộp thuế kê khai trung thực, chính xác, đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định. Đồng thời, cảnh báo hậu quả pháp lý và các chế tài xử lý đối với trường hợp doanh nghiệp liên tục kê khai lỗ nhiều năm, không nộp thuế nhưng vẫn đầu tư mở rộng, tăng vốn.
Cơ quan thuế nhấn mạnh, đây là yếu tố rủi ro trọng yếu để đưa vào kế hoạch kiểm tra trọng điểm, qua đó xác định và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật thuế, gian lận, trốn thuế; góp phần tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong quản lý thuế và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người nộp thuế.
Cùng với đó, các đơn vị được yêu cầu đẩy mạnh rà soát việc khai thuế, nộp thuế của doanh nghiệp; trường hợp phát hiện sai sót phải hướng dẫn doanh nghiệp kê khai, điều chỉnh kịp thời, đồng thời tăng cường kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế.
Đáng chú ý, đối với 19 doanh nghiệp đã được đề cập trong danh sách đính kèm với Công văn, Cục Thuế yêu cầu Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và Thuế các tỉnh/thành phố trực tiếp quản lý thực hiện xây dựng chuyên đề kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế đối với các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng để kiểm tra thuế theo quy định. Trường hợp không thể thực hiện kiểm tra, phải báo cáo rõ lý do.
Cục Thuế đã rà soát và tổng hợp danh sách một số doanh nghiệp có doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ trên 1.000 tỉ đồng nhưng phát sinh lỗ liên tiếp 2 năm 2023 và 2024, gồm 302 doanh nghiệp theo danh sách đính kèm.
Đề nghị Thuế các tỉnh/thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn, Chi cục Thuế Thương mại điện tử rà soát danh sách và cập nhật số liệu về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh theo số liệu kê khai quyết toán thuế TNDN năm 2025 của các doanh nghiệp trực tiếp quản lý để phân tích, xác định các doanh nghiệp có rủi ro cao về thuế và đưa vào kế hoạch kiểm tra theo Chuyên đề của năm 2026.
Siết kiểm tra chi phí, giao dịch liên kết
Trong quá trình kiểm tra doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng, Cục Thuế yêu cầu các đơn vị tập trung vào một số nội dung trọng điểm.
Cần kiểm tra tính hợp lý của doanh thu, chi phí, lợi nhuận, đặc biệt là các khoản chi phí lớn, bất thường; so sánh biến động doanh thu với chi phí đầu vào tương ứng và đối chiếu với hồ sơ, tài liệu liên quan.
Kiểm tra thời điểm ghi nhận doanh thu và thuế giá trị gia tăng đầu ra, đảm bảo đúng kỳ hạch toán, kê khai; tránh tình trạng ghi nhận thiếu hoặc kê khai khống.
Rà soát việc kê khai thuế giá trị gia tăng đầu vào – đầu ra, kiểm tra hóa đơn, chứng từ đảm bảo hợp lệ, đúng kỳ kê khai; kiểm tra các khoản chi phí giá vốn, chi phí quản lý, chi phí bán hàng phát sinh trong kỳ, đảm bảo phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh.
Cục Thuế lưu ý các khoản chi phí lãi vay nội bộ, chi phí dịch vụ nội bộ trong tập đoàn như dịch vụ trung tâm, kỹ thuật, hỗ trợ quản lý, bản quyền, nhượng quyền thương mại… nhằm đảm bảo phù hợp với bản chất giao dịch độc lập và có liên quan đến việc tạo doanh thu, thu nhập.
Rà soát kỹ các hợp đồng mua – bán hàng hóa với các bên có quan hệ liên kết, đảm bảo tuân thủ nguyên tắc độc lập trong xác định giá mua, giá bán.
Theo kế hoạch, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn, Chi cục Thuế Thương mại điện tử và Thuế các tỉnh, thành phố phải triển khai ngay trong tháng 4.2026 và hoàn thành kiểm tra chuyên đề chậm nhất trong tháng 12.2026.
Các đơn vị có trách nhiệm báo cáo Cục Thuế kế hoạch triển khai kiểm tra từng doanh nghiệp trong tháng 4.2026; định kỳ hàng tháng báo cáo tiến độ và tổng hợp kết quả thực hiện chuyên đề vào tháng 12.2026.
Trong báo cáo kết quả, cần nêu rõ số thuế truy thu, số tiền phạt; đánh giá các hành vi vi phạm phổ biến của doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, tỷ suất lợi nhuận thấp; đồng thời nhận xét, đánh giá công tác quản lý thuế, những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp, chính sách phù hợp.
Danh sách 302 doanh nghiệp doanh thu trên 1.000 tỉ đồng báo lỗ 2 năm liên tiếp vào diện rà soát, phân tích rủi ro để đưa vào kế hoạch kiểm tra thuế:
Cuối năm 2025 – đầu năm 2026, Báo Lao Động đã thực hiện tuyến bài 3 kỳ “Bóc trần chiêu thức né thuế, cần sớm bịt lỗ hổng để tránh thất thu”, phản ánh thực trạng tỉ lệ doanh nghiệp báo lỗ ở mức cao và liên tiếp trong nhiều năm.
Thông qua ghi nhận thực tế, điều tra và phân tích dữ liệu, nhóm tác giả đã chỉ ra những chỉ dấu bất thường, cùng nhiều lỗ hổng cho các hành vi né thuế, tránh thuế, thậm chí là trốn thuế. Một số chiêu thức phổ biến được các doanh nghiệp sử dụng như “báo lỗ kéo dài nhưng vẫn mở rộng quy mô”, “doanh thu tăng nhưng lợi nhuận mỏng”, “chi phí giao dịch liên kết và chi phí tài chính gia tăng đột biến”…
Tuyến bài cũng phân tích các “khoảng trống” trong chính sách và quản lý thuế, đồng thời kiến nghị giải pháp chống thất thu ngân sách, tăng cường minh bạch và kỷ cương tài chính.
Tuyến bài nhận được sự quan tâm của cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý thuế, gắn thu hút đầu tư với yêu cầu công bằng, bền vững.
Sau khi tuyến bài được đăng tải, Bộ Tài chính, các cơ quan quản lý thuế địa phương đã có văn bản phản hồi, chỉ đạo các đơn vị liên quan rà soát, kiểm tra, xử lý nếu phát hiện sai phạm. Đồng thời rà soát, đánh giá cơ chế quản lý thuế hiện hành đối với các doanh nghiệp, không chỉ ở khuôn khổ pháp lý mà cả ở năng lực thực thi và công cụ giám sát, từ đó có đề xuất giải pháp để chống thất thu ngân sách.
