Nhờ em gái đứng tên hợp đồng mua bán nhà, người phụ nữ ở TPHCM cay đắng khi em âm thầm làm sổ đỏ, có ý chiếm đoạt ngôi nhà.
Năm 1995, bà Nguyễn Thị A. mua một căn nhà tại TPHCM bằng toàn bộ tiền tích lũy của mình. Tuy nhiên, do chưa thể vào thành phố, bà nhờ em gái đứng tên, ký hợp đồng mua bán.
Thời điểm này, căn nhà chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Một thời gian sau, khi bà A. vào TPHCM để nhận lại nhà, người em gái yêu cầu phải đưa thêm tiền mới bàn giao nhà.
Sau khi nhận tiền, người em gái viết giấy cam kết, xác nhận căn nhà thuộc sở hữu của bà A. và hứa khi căn nhà được cấp sổ đỏ sẽ sang tên lại cho bà.
Tuy nhiên, năm 2001, người em gái âm thầm làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên mình và không thực hiện cam kết. Trong khi đó, bà A. sinh sống tại căn nhà này từ năm 1996 đến nay.
Hiện nay, khi bà A. có ý định đưa vụ việc ra toà để đòi lại nhà, người em gái thách thức, cho rằng việc khởi kiện chưa chắc thắng và đưa ra đề nghị chia tài sản theo tỷ lệ 6:4, trong đó bà A. chỉ được 60% giá trị căn nhà.
Ở góc độ pháp lý, luật sư Trần Viết Hà, Giám đốc Công ty luật TNHH MTV Hà và Cộng sự (Đoàn luật sư tỉnh Đắk Lắk), nhận định bà A. hoàn toàn có quyền khởi kiện để đòi lại tài sản.
Theo luật sư, chứng cứ quan trọng trong vụ việc là giấy cam kết của người em gái, trong đó xác nhận rõ nguồn tiền và quyền sở hữu thuộc về bà A., đồng thời người em cam kết sang tên khi căn nhà được cấp sổ đỏ.
Luật sư cho biết, trong đơn khởi kiện, bà A. có thể đưa ra hai yêu cầu chính: đề nghị hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho người em gái và yêu cầu công nhận quyền sở hữu căn nhà thuộc về mình.
“Bất kể tòa án nào tiếp nhận vụ việc này, với những chứng cứ như vậy, tòa án hoàn toàn có cơ sở để xem xét, bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người chị gái”, luật sư phân tích.
Một tình tiết đáng chú ý khác là vào năm 2017, trước khi xuất cảnh ra nước ngoài, bà A. buộc phải ký hợp đồng thuê lại chính căn nhà này từ em gái để làm thủ tục tạm trú.
Chi tiết này khiến người phụ nữ thêm lo lắng, không biết việc ký hợp đồng thuê nhà có đồng nghĩa với việc thừa nhận quyền sở hữu của em gái hay không.
Tuy nhiên, luật sư khẳng định điều này không làm mất quyền khởi kiện. Bởi lẽ, bản chất sự việc phải được xem xét dựa trên các chứng cứ hình thành từ trước đó, đặc biệt là giấy cam kết.
“Kể cả trong trường hợp này, người em gái đừng nghĩ rằng sổ đỏ ngôi nhà đứng tên người này thì nhà đó là của họ. Bởi nạn nhân có những bằng chứng để chứng minh rằng sự việc còn uẩn khúc phía sau”, luật sư Hà nói.
Về thẩm quyền giải quyết, theo luật sư, dù bà A. đang sinh sống ở nước ngoài và không có địa chỉ cư trú tại Việt Nam, tuy nhiên người này có thể khởi kiện tại tòa án nơi cư trú cuối cùng của người em gái.
Theo thông tin, bị đơn từng cư trú tại khu vực Gò Vấp, do đó bà A. chỉ cần nộp đơn khởi kiện ra tòa án khu vực Gò Vấp là có thể kiện bình thường.
Từ câu chuyện trên, luật sư khuyến cáo, người dân tuyệt đối không nên chủ quan khi nhờ người khác đứng tên tài sản, kể cả người thân. Nếu buộc phải thực hiện, cần có văn bản xác nhận rõ ràng để làm căn cứ pháp lý.
“Tuyệt đối tài sản của mình thì mình đứng tên, còn nếu bất đắc dĩ phải nhờ người khác đứng tên thì phải có giấy tờ xác nhận để khi tranh chấp tại tòa có bằng chứng để đòi lại quyền lợi của mình. Vì trong dân sự đương sự phải chứng minh cho yêu cầu khởi kiện nên khi cung cấp được bằng chứng thì quyền lợi sẽ được bảo vệ.
Thứ hai, khi đã có bằng chứng thì người dân cứ mạnh dạn khởi kiện, nếu có điều kiện thì thuê luật sư, còn nếu không có điều kiện kinh tế thì cũng tự tin tự thực hiện việc khởi kiện đòi quyền lợi. Bởi lẽ, khi có bằng chứng thì tòa án sẽ bảo vệ quyền lợi cho người có bằng chứng thuyết phục, luật sư khuyến cáo.
