Việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hải Phòng khởi tố, bắt tạm giam ông Tạ Viết Đông – nguyên Giám đốc Ban Quản lý (BQL) dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng Hải Phòng – về tội “Lạm quyền trong khi thi hành công vụ” không chỉ là một vụ án hình sự đơn thuần. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh về việc kiểm soát quyền lực tại các đơn vị quản lý dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, đặc biệt trong giai đoạn chuyển đổi, sắp xếp bộ máy.
Bối cảnh nhạy cảm của các dự án trọng điểm
Ông Tạ Viết Đông từng là gương mặt chủ chốt trong hệ thống quản lý xây dựng của Hải Phòng qua nhiều giai đoạn kiện toàn tổ chức. Từ năm 2016 đến nay, các đơn vị mà ông điều hành đã trải qua nhiều lần sáp nhập, đổi tên để phù hợp với định hướng phát triển hạ tầng đô thị của thành phố. Tuy nhiên, chính sự thay đổi liên tục về bộ máy và quy mô dự án đôi khi đã tạo ra những kẽ hở trong cơ chế kiểm soát nội bộ.
“Lạm quyền trong khi thi hành công vụ không chỉ dừng lại ở sai phạm cá nhân, mà là hệ quả của việc buông lỏng quy trình quản trị, nơi mà chữ ký của người đứng đầu có sức nặng chi phối toàn bộ tiến trình đấu thầu và giải ngân,” một chuyên gia phân tích chính sách công nhận định.
Bài học về trách nhiệm và minh bạch
Sự việc ông Đông bị bắt ngay sau khi nghỉ hưu trước tuổi là minh chứng rõ nét cho thông điệp: “Hạ cánh” không có nghĩa là an toàn nếu những sai phạm đã thực hiện trong quá khứ bị truy vết. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các BQL dự án hiện nay:
- Củng cố cơ chế giám sát: Tách biệt chức năng thực thi dự án và chức năng giám sát để hạn chế tối đa quyền lực tập trung vào một cá nhân.
- Số hóa quy trình: Áp dụng công nghệ trong quản lý đấu thầu và nghiệm thu nhằm giảm thiểu tác động chủ quan của con người.
- Trách nhiệm giải trình: Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm cao nhất trước mọi quyết định, dù đơn vị có trải qua sáp nhập hay giải thể.
