Mới đây, một bệnh nhân nam 70 tuổi (tên Vinh) đã được đưa vào bệnh viện cấp cứu khẩn cấp trong tình trạng co giật toàn thân, hôn mê sâu và mất hoàn toàn ý thức. Với những biểu hiện lâm sàng diễn tiến nhanh và nghiêm trọng này, người nhà và ngay cả ekip sơ cứu ban đầu dễ dàng nghĩ ngay đến một kịch bản tồi tệ: một cơn đột quỵ não (tai biến mạch máu não) diện rộng.
Tuy nhiên, sau khi tiến hành các xét nghiệm đo chỉ số sinh tồn và xét nghiệm máu nhanh, các bác sĩ xác định nguyên nhân thực sự không phải do tắc nghẽn hay xuất huyết mạch máu não, mà là do tình trạng hạ đường huyết cực kỳ nghiêm trọng. Bệnh nhân được chẩn đoán mắc chứng đột quỵ giả (pseudostroke) do tụt đường huyết.
Sự việc này không chỉ là một ca lâm sàng đơn lẻ mà còn là lời cảnh báo sâu sắc đến cộng đồng, đặc biệt là những gia đình đang chăm sóc người cao tuổi và bệnh nhân đái tháo đường, về một hội chứng nguy hiểm nhưng thường xuyên bị nhận diện sai lệch.
Đột quỵ giả (Pseudostroke) là thuật ngữ y khoa chỉ các tình trạng bệnh lý không phải do tổn thương mạch máu não gây ra, nhưng lại biểu hiện ra bên ngoài bằng các triệu chứng thần kinh khu trú giống hệt như một cơn đột quỵ thực sự.
Tại sao hạ đường huyết lại có thể “hóa trang” thành đột quỵ?
Để hiểu rõ hiện tượng này dưới góc nhìn khoa học, cần biết rằng não bộ là cơ quan tiêu thụ năng lượng lớn nhất cơ thể, chiếm khoảng 20% lượng glucose toàn cơ thể nhưng lại hầu như không có khả năng dự trữ nguồn năng lượng này. Não bộ phụ thuộc hoàn toàn vào lượng glucose liên tục được cung cấp từ dòng máu.
Khi nồng độ đường trong máu giảm xuống dưới mức giới hạn an toàn (thường là dưới 3.9 mmol/L hay 70 mg/dL), các tế bào thần kinh lập tức bị “đói” năng lượng nghiêm trọng. Lúc này, cơ thể sẽ kích hoạt các phản ứng bù trừ, giải phóng các hormone đối kháng như adrenaline và cortisol.
Ở người cao tuổi, do quá trình lão hóa hệ thần kinh tự chủ và sự suy giảm chức năng nhận thức, các triệu chứng cảnh báo sớm của hạ đường huyết (như vã mồ hôi, tim đập nhanh, run rẩy, đói cồn cào) thường bị lu mờ hoặc không xuất hiện. Thay vào đó, bệnh nhân sẽ tiến thẳng vào giai đoạn suy giảm chức năng vỏ não với các biểu hiện thần kinh nặng nề:
- Co giật khu trú hoặc toàn thân.
- Liệt nửa người, méo miệng, nói ngọng hoặc mất ngôn ngữ tạm thời.
- Rối loạn ý thức, lơ mơ, hôn mê sâu.
Chính những triệu chứng thần kinh khu trú này khiến ngay cả các nhân viên y tế chưa có nhiều kinh nghiệm cũng dễ dàng nhầm lẫn với một cơn đột quỵ nhồi máu não cấp tính.
Nguồn: https://vnexpress.net/dot-quy-gia-do-ha-duong-huyet-5095676.html
