Vụ việc Nguyễn Thị Mai Anh (tức ‘bà trùm’ Mai Anh) can thiệp sâu vào công tác nhân sự, đặc biệt là quy hoạch lãnh đạo các khoa, phòng tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, là một cú sốc lớn đối với dư luận và ngành tư pháp y khoa. Đây không đơn thuần là một vụ án can thiệp hành chính thông thường, mà là minh chứng cho sự xâm nhập đáng báo động của các đối tượng bên ngoài vào bộ máy công quyền, đe dọa trực tiếp tính khách quan của hệ thống luật pháp.
Nguyễn Thị Mai Anh đã mua chuộc, hối lộ một số cán bộ, nhân viên Viện Pháp y tâm thần Trung ương bằng nhiều hình thức (đưa tiền mặt, chuyển tiền qua tài khoản ngân hàng, tổ chức cho một số lãnh đạo, cán bộ, nhân viên đi du lịch, nghỉ dưỡng…) để tạo điều kiện cho Mai Anh trốn Viện.
Mai Anh còn khống chế, câu kết, móc nối, chỉ đạo một số cán bộ, nhân viên, bảo vệ của Viện để tạo điều kiện cho các bệnh nhân đang chữa bệnh bắt buộc trốn Viện hoặc được ra vào Viện mà không bị thông báo đến cơ quan quản lý, thụ lý của các đối tượng chữa bệnh bắt buộc này.
“Bà trùm” cùng chồng rủ rê, lôi kéo, mua chuộc tập hợp “đàn em” giúp mình thực hiện hành vi phạm tội.
Lỗ hổng nghiêm trọng trong ‘yết hầu’ của hoạt động tư pháp
Viện Pháp y tâm thần Trung ương không phải là một đơn vị y tế thông thường. Đây là cơ quan giám định tư pháp cao nhất, có vai trò quyết định trong việc xác định năng lực hành vi dân sự và hình sự của các đối tượng liên quan đến pháp luật. Kết luận giám định pháp y tâm thần được coi là ‘lá bùa hộ mệnh’ hoặc ‘bản án tử hình’ thứ hai đối với các bị cáo trong nhiều vụ án hình sự phức tạp.
Khi một đối tượng xã hội như Mai Anh có thể can thiệp để đưa những người ‘thân thiết’ vào danh sách quy hoạch lãnh đạo, tính độc lập và khách quan của hoạt động giám định bị lung lay tận gốc rễ.
Nếu các vị trí cốt cán này bị chi phối bởi những mối quan hệ lợi ích nhóm, các kết quả giám định có nguy cơ bị bóp méo, tạo điều kiện cho tội phạm lọt lưới dưới danh nghĩa ‘tâm thần’. Đây chính là mối nguy hại lớn nhất cho công lý và trật tự xã hội.
