Mức phạt với hành vi ngoại tình được nâng từ 3-5 triệu đồng lên 5-10 triệu đồng theo quy định mới, nhằm tăng tính răn đe.
Từ ngày 18.5, theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP của Chính phủ, mức xử phạt hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng được điều chỉnh tăng từ 3-5 triệu đồng lên 5-10 triệu đồng, nhằm tăng tính răn đe và bảo vệ các giá trị hôn nhân gia đình.
Quy định này thay thế Nghị định 82/2020, sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 117/2024.
Mức phạt với hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng được nâng lên so với quy định cũ.
Tại Điều 62 của Nghị định 109, các hành vi dưới đây sẽ bị phạt tiền 5-10 triệu đồng:
a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ.
b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác.
c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ.
d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng.
đ) Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.
So với quy định trước đây, mức xử phạt đối với nhóm hành vi này được tăng gấp đôi.
Trong khi đó, mức phạt 10-20 triệu đồng đối với các vi phạm nghiêm trọng hơn vẫn được giữ nguyên, bao gồm:
a) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa những người có họ trong phạm vi ba đời.
b) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi.
c) Cưỡng ép kết hôn hoặc lừa dối kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn.
d) Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình.
đ) Lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản, vi phạm chính sách, pháp luật về dân số hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích chấm dứt hôn nhân.
Luật Hôn nhân và gia đình xác định “chung sống như vợ chồng” là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng. Thực tiễn áp dụng theo hướng dẫn tại Thông tư liên tịch 01/2001 cho thấy, hành vi này có thể được nhận diện qua việc sống chung như một gia đình, có con chung, có tài sản chung hoặc được cộng đồng xung quanh thừa nhận là quan hệ vợ chồng, dù công khai hay không công khai.
Ngoài xử phạt hành chính, hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng còn có thể bị xử lý hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng, như làm tan vỡ hôn nhân dẫn đến ly hôn, hoặc tái phạm sau khi đã bị xử phạt. Khung hình phạt gồm cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm.
Trường hợp nghiêm trọng hơn, như khiến vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát, hoặc vẫn duy trì quan hệ trái pháp luật dù đã có quyết định của tòa án buộc chấm dứt, người vi phạm có thể bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
